TRASA NIEBIESKA (OBWODOWA) – 72,4km

Zwiedzanie gmin powiatu mikołowskiego warto rozpocząć od mikołowskiego śródmieścia.
Tutaj, w promieniu zaledwie kilkudziesięciu metrów od Rynku, napotkamy szereg obiektów i miejsc godnych zobaczenia.

Spośród zabytków na szczególną uwagę zasługują: Rynek z wychodzącymi uliczkami, w  których zachował się średniowieczny układ dawnego miasta; secesyjne kamienice w śródmieściu,

stary kościółek pod wezwaniem Matki Boskiej Śnieżnej – zabytek o historii sięgającej co najmniej XIII wieku, (obecna bryła świątyni pochodzi z XVI wieku); dwa kościoły: katolicki pod wezw.
św. Wojciecha (obecnie od roku 2008 będący Bazyliką Mniejszą), wybudowany w roku 1861 w miejscu posadowionego tu kiedyś kościoła św. Anny oraz ewangelicki pod wezw. św. Jana – również z roku 1861.
Na wyróżnienie zasługuje sławna drukarnia wybudowana przez Karola Miarkę – młodszego w roku 1896 oraz znajdująca się naprzeciw niej secesyjna willa Koetza (z 1870 roku) w której ma swą siedzibę warta zwiedzenie Miejska Placówka Muzealna z ustawionymi przed budynkiem kamieniami granicznymi dawnego Kreis Pless-u, znajdujący się przy drodze do Łazisk Średnich stary cmentarz żydowski na którym zachowało się ponad 170 macew – płyt nagrobnych (najstarsza pochodzi z marca 1722 roku) oraz duża liczba kapliczek i krzyży przydrożnych z XVIII i XIX wieku.

 

Jednak Mikołów to nie tylko zabytki, lecz także współczesność. W bliskiej odległości od Rynku znajdują się m.in. nowoczesne obiekty o charakterze kulturalnym i sportowym: Miejska Biblioteka Publiczna z salą kina studyjnego, kryta pływalnia, hala sportowa oraz wielofunkcyjne boiska, w tym trzy  „Orliki”.      Wielkim atutem mikołowskiego śródmieścia jest również położony zaledwie kilkadziesiąt metrów od Rynku park miejski, tzw. Planty (założone w początkach XIX wieku), o unikalnych walorach przyrodniczych i ponad 200-letniej historii.

Do tego dochodzi doskonale rozwinięta sieć placówek handlowo-usługowych, restauracji i barów oraz dobra baza noclegowa. W tym miejscu z pewnością trudno się nudzić.

Kierując się na południe, w stronę Wyr, opuszczamy Mikołów i wkraczamy do krainy pól, lasów i stawów. To jeden z najpiękniejszych fragmentów powiatu.
Same Wyry należą do najstarszych wsi na ziemi pszczyńskiej – pierwsza wzmianka o ich istnieniu pochodzi już z 1287 roku.
Jest to również teren, w którym odnajdziemy liczne pamiątki z czasów II wojny światowej, w tym bunkry Obszaru Warownego „Śląsk” oraz groby ofiar szczególnie intensywnych walk w pierwszych dniach Kampanii Wrześniowej.
W Wyrach napotkamy kilka łączników do tras rowerowych wiodących na wschód i zachód: te pierwsze prowadzą do gostyńskich lasów, a dalej do Tychów (Paprocany) i Kobióra (Promnice). Te drugie natomiast umożliwiają nam dotarcie do Łazisk Górnych (przez Łaziska Średnie i Dolne).


Przy stawie Wici, największym zbiorniku wodnym na terenie Wyr, trasa obwodowa skręca na zachód. Przecina jeszcze niewielki, południowy fragment Łazisk Górnych (skąd prowadzą łączniki w kierunku poszczególnych łaziskich dzielnic), po czym wkracza do należącej do zachodniej części Gostyni. Warto jednak nadłożyć nieco drogi, by zwiedzić również centrum wsi.


 Na terenie Gostyni trasa obwodowa przecina się po raz pierwszy z trasą czerwoną, a następnie wkracza do orzeskiej dzielnicy Mościska. Zbiega się tutaj kilka łączników, umożliwiających dotarcie do poszczególnych dzielnic Orzesza, m.in. do Zgonia, Woszczyc, Gardawic i Królówki. Podobnie jak Mościska, miejscowości te – dawniej samodzielne wsie – mają kilkusetletnią tradycję.      Jadąc tym fragmentem trasy obwodowej, od Gostyni aż do Gardawic, napotykamy na przemian tereny leśne, łąki i pola uprawne oraz rozsiane pomiędzy nimi osady o niskiej zabudowie. Jest to niezwykle urokliwy, a przy tym typowy dla tych okolic krajobraz, w którym przyroda i skupiska ludzkie tworzą piękną, harmonijną mozaikę. W okolicy przysiółka Koźle trasa niebieska zbiega się z zieloną, wiodąc wspólnie z nią do orzeskiej dzielnicy Gardawice. Tutaj jednak obie trasy ponownie się rozchodzą: zielona prowadzi na północ, podczas gdy trasa obwodowa skręca na zachód, w kierunku Zazdrości.
Nawiasem mówiąc, w Gardawicach zbiega się również kilka łączników, umożliwiających dotarcie do trasy żółtej i zielonej.
Od Zazdrości poczynając, wkraczamy na obszary o dużym stopniu zalesienia: przez kilkanaście kolejnych kilometrów trasa obwodowa biegnie obrzeżami wielkich lasów pszczyńsko-raciborskich.
W tym miejscu można zresztą skorzystać z okazji i skierować się odcinkiem trasy żółtej na południe, w kierunku Woszczyc. Ta dzielnica Orzesza, o średniowiecznym rodowodzie i bogatej historii, otoczona jest z niemal wszystkich stron lasami, należącymi do Parku Krajobrazowego „Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich”.   
Powróciwszy do Zazdrości, kierujemy się ponownie na północ. Trasa obwodowa łączy się tu na chwilę z trasą żółtą, wiodąc nas do kolejnych orzeskich dzielnic: wpierw do Zawady, a następnie do Jaśkowic.    Ta ostatnia miejscowość daje nam – za pomocą kilku łączników – szansę zwiedzenia fragmentu otaczających ją lasów. Z pewnością warto z tej szansy skorzystać.

Opuszczając Jaśkowice, zbliżamy się do centrum Orzesza. Trasa obwodowa nie dociera wprawdzie do samego śródmieścia, warto jednak zboczyć na moment ze szlaku, by dotrzeć którymś z łączników do orzeskiego Rynku. W tej okolicy napotkamy szereg wartych obejrzenia obiektów, w tym XVI-wieczny kościół św. Wawrzyńca – najstarszy zabytek miasta.


Na trasę obwodową powracamy w okolicach Peclówki, położonej dokładnie na pograniczu Orzesza, Mikołowa i Ornontowic. Miejsce to można potraktować w naszej wędrówce po powiecie jako swoisty „węzeł komunikacyjny”, zbiega się tutaj bowiem większość tras rowerowych (wszystkie prócz żółtej) oraz kilka różnych łączników. Stąd trasa obwodowa prowadzi nas dookoła Ornontowic, gdzie zbiega się z czerwoną. W Ornontowicach bogatą historię łączy się od lat z umiejętną eksploatacją bogactw naturalnych. Funkcjonuje tu m.in. Kopalnia Węgla Kamiennego „Budryk”, należąca do Jastrzębskiej Spółki Węglowej, zaś w centrum Ornontowic odnajdziemy liczne zabytki przeszłości, z XIX-wiecznym pałacem Hegenscheidtów na czele. Wokół kompleksu pałacowego rozciąga się urokliwy park.

Opuszczając Ornontowice, powracamy do Mikołowa, a dokładniej mikołowskiego sołectwa Bujaków. To najmłodsze spośród sołectw,  jeśli chodzi o włączenie do miasta (1995), lecz zarazem jedna z najstarszych pod względem zaświadczonej historii – pierwsze wzmianki o istnieniu Bujakowa pochodzą z XIII wieku.
Trasa obwodowa prowadzi przez samo centrum Bujakowa, którego najstarszym i najcenniejszym zabytkiem jest kościół św. Mikołaja, wzniesiony w 1500 roku na miejscu jeszcze dawniejszej, drewnianej świątyni. Od roku 2000 kościół ma status Sanktuarium Matki Bożej w Bujakowie, Patronki Środowiska Naturalnego.
W najbliższym sąsiedztwie kościoła znajduje się kilkanaście obiektów zabytkowych (m.in. plebania, stara szkoła i zabytkowa studnia) oraz kilka starych, kilkusetletnich lip na przykościelnym cmentarzu. Warto odwiedzić również słynny Parafialny Ogród Botaniczny położony zaledwie kilka kroków od świątyni.

Z Bujakowa trasa obwodowa prowadzi nas do kolejnego mikołowskiego sołectwa – Paniów. Droga pomiędzy Bujakowem a Paniowami, biegnąca głównie pośród pól, przybiera gdzie niegdzie postać zadrzewionej po obu stronach alei – jest to pozostałość po prastarym szlaku handlowym.

 

Na samym jej początku, przy wyjeździe z Bujakowa, warto zwrócić uwagę na starą „Kapliczkę Szwedzką”, datowaną na początek XVII wieku, która stoi – wedle podań – na mogile „żołnierzy szwedzkich”. To w tej kapliczce znajdowała się pierwotnie znacznie starsza (datowana na XIV w.) figurka Matki Boskiej Bujakowskiej, przeniesiona później do bujakowskiego kościoła.
Paniowy to również miejscowość o średniowiecznej metryce i bogatej, często dramatycznej historii. Z Bujakowem łączy ją nie tylko bliskie sąsiedztwo, lecz również wspólna przeszłość: przez kilkaset lat wieś należała do wspólnej, bujakowsko-paniowskiej parafii (z siedzibą w Bujakowie); Bujaków i Paniowy są też jedynymi częściami obecnego Mikołowa, które nie należały do ziemi pszczyńskiej, stanowiąc od wieków część ziemi bytomskiej.
Najcenniejszym zabytkiem na terenie Paniów jest XVIII-wieczny drewniany kościółek świętych  Apostołów Piotra i Pawła, wzniesiony w miejscu starszej, również drewnianej świątyni. Nieopodal, przy drodze do Bujakowa, mieści się Dwór, czyli dawny kompleks dominialny, na który składa się XIX-wieczny pałac, otaczający go park oraz folwark.
Z Paniów udajemy się w dalszą trasę, która wiedzie do kolejnego z mikołowskich sołectw – do Śmiłowic. Po drodze warto skorzystać z łącznika, który wiedzie na Rusinów – pięknie położony pośród pól przysiółek na pograniczu Paniów i Śmiłowic, a dalej do Mokrego.
Zresztą całe Śmiłowice to przede wszystkim rozległe pola, których znaczna część należy obecnie do Śląskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Instytucja ta powstała w miejscu dawnego folwarku książęcego, należącego pierwotnie do Książąt Pszczyńskich.
Jednak pogranicze Śmiłowic i Mokrego obfituje również w zabytki bardziej współczesne, jak chociażby kilka dobrze zachowanych fortyfikacji Obszaru Warownego „Śląsk”.

Z centrum Śmiłowic wyjeżdżamy starą aleją drzew, wiodącą w dół, ku granicy z Rudą Śląską. Ta piękna aleja łączyła niegdyś dwa śmiłowickie folwarki książęce: główny (w centrum wsi) z nieco mniejszym, położonym na uboczu folwarkiem Reta (przysiółek Reta Śmiłowicka). Podążając wzdłuż trasy obwodowej opuszczamy na moment granice Mikołowa, by już po chwili do niego powrócić. Teren poza granicami Mikołowa, przez który przejeżdżamy, stanowił niegdyś część wsi Stara Kuźnia (obecnie dzielnica Rudy Śląskiej), która aż do początku XX wieku należała do parafii mikołowskiej.
Natychmiast po powrocie w granice miasta docieramy do niemal całkowicie zalesionego terenu w widłach i rozgałęzieniach potoków Reta i Jamna. Jest to obszar o wyjątkowych walorach przyrodniczych, wchodzący w skład Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego „Dolina Jamny”. Poprzez las oraz jego obrzeżami trasa wiedzie ku Jamnie, której koryto stanowi na tym odcinku naturalną granicę pomiędzy sołectwem Śmiłowice (powstałym pomiędzy końcem XIV wieku a początkiem XVI wieku) i dzielnicą Kamionka o której pierwsza wzmianka jest znana z roku 1760. W tym rejonie trasa niebieska zbiega się z żółtą.

 

Poprzez centrum Kamionki docieramy do górującego nad okolicą i porośniętego lasem wzgórza o tej samej nazwie. U jego podnóża znajduje się dawne wyrobisko kamieniołomu, tzw. Skałka, jedno z ulubionych miejsc spacerowych mikołowian.
Stąd trasa prowadzi nas polami i dróżkami mikołowskiego Gniotka aż do samego centrum miasta.

Ostatnio w galerii

Na bieżąco

Gala Społecznika Roku 2014 2015-02-21

W sobotę, 21 lutego 2015 roku, w Łaziskach Górnych odbyła się trzecia edycja Gali Społecznika. Podczas wydarzenia uhonorowano osoby szczególnie zasłużone dla społecznego rozwoju powiatu miko ...

Czytaj więcej »

Wydarzenia w Orzeszu w 2015 roku 2015-02-25

Ten rok obfitował będzie w niezwykle ciekawe i rozmaite wydarzenia kulturalne i sportowe. Referat ds. promocji... Urzędu Miasta Orzesza, Ośrodek Kultury, Biblioteka, Zespół Oświaty oraz organiz ...

Czytaj więcej »

Przekaż 1% organizacji z Twojej okolicy 2015-02-25

Kolejny rok kalendarzowy za nami. Ten podatkowy również. Czy chcemy, czy nie – wszyscy musimy rozliczyć się z fiskusem. Przekazywanie 1% nie jest obowiązkowe – podatnik sam decyduje, czy chci ...

Czytaj więcej »